Przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. przywracają stan prawny sprzed listopada 2013 r. Wtedy najem okazjonalny był zarezerwowany tylko dla właścicieli mieszkań i lokali nieprowadzących działalności gospodarczej w tym zakresie. Po wejściu w życie nowych przepisów, najem okazjonalny (na prawie niezmienionych zasadach), będą mogli oferować tylko prywatni właściciele nieruchomości mieszkaniowych.

Z myślą o firmach, został wprowadzony najem instytucjonalny. To rozwiązanie posiada wiele cech wspólnych z najem okazjonalnym (np. możliwość szybszej eksmisji lokatora na podstawie podpisanego przez niego notarialnego oświadczenia o poddaniu się egzekucji). Różnica polega na tym, że osoba korzystająca z najmu instytucjonalnego nie będzie musiała deklarować posiadania lokum na wypadek eksmisji i dostarczać zgody właściciela tego domu lub mieszkania na przyjęcie dodatkowego domownika po eksmisji. W ramach najmu instytucjonalnego, najemca będzie musiał tylko oświadczyć, że wie o braku uprawienia do mieszkania socjalnego oraz pomieszczenia tymczasowego. Takie rozwiązanie krytykował między innymi Rzecznik Praw Obywatelskich.

Ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości przewidująca wprowadzenie najmu instytucjonalnego, 11 sierpnia 2017 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Przepisy dotyczące najmu instytucjonalnego, wejdą w życie po 30 dniach od publikacji nowej ustawy. Do umów najmu zawartych przed wejściem w życie nowych przepisów, będą stosowane dotychczasowe regulacje.

W nawiązaniu do przepisów dotyczących najmu warto również wspomnieć, że rząd w ramach projektowanych regulacji (patrz projekt rządowy numer UD99), zakłada zmianę artykułu 1046 kodeksu postępowania cywilnego (KPC). Wspomniany artykuł KPC obecnie dopuszcza eksmisję do noclegowni lub schroniska dla bezdomnych, jeżeli osoba nieposiadająca prawa do innego lokum, czeka ponad pół roku na pomieszczenie tymczasowe. Po planowanych zmianach, eksmitowany nie będzie mógł trafić do schroniska dla bezdomnych albo noclegowni w związku z brakiem pomieszczeń tymczasowych. Rząd wcześniej zrezygnował z innej propozycji, zakładającej brak gwarancji mieszkania socjalnego dla niektórych lokatorów z lokali udostępnianych przez samorządy, spółdzielnie oraz TBS-y (m.in. osób bezrobotnych, małoletnich, ubezwłasnowolnionych i obłożnie chorych). W ramach nowych przepisów (patrz projekt UD99), zostanie utrzymana gwarancja socjalnego mieszkania dla takich lokatorów.

(A.P.)